Thiết kế nghiên cứu
Research design · 10 thuật ngữ
- action research
nghiên cứu hành độngNghiên cứu do chính người làm thực tiễn, thường là giáo viên, tiến hành trong lớp hay trường của mình theo những chu trình nối tiếp: lên kế hoạch, thực hiện thay đổi, theo dõi kết quả rồi suy ngẫm để điều chỉnh, nhằm cải tiến công việc và rút ra hiểu biết. Khác nghiên cứu thực nghiệm ở chỗ người nghiên cứu là người trong cuộc và mục tiêu chính là cải tiến thực tiễn tại chỗ.
- bibliometric analysis
phân tích trắc lượng thư mụcPhương pháp định lượng dùng số liệu về công bố khoa học, như số bài, trích dẫn, tác giả, từ khóa, để mô tả quy mô, xu hướng và cấu trúc của một lĩnh vực. Khác tổng quan hệ thống, nó vẽ bản đồ của cả lĩnh vực chứ không tổng hợp kết quả từng nghiên cứu.
- case study
nghiên cứu trường hợpThiết kế nghiên cứu đi sâu vào một hoặc vài trường hợp (một người học, lớp, trường, chương trình) trong bối cảnh thật của nó, dùng nhiều nguồn dữ liệu để hiểu hiện tượng một cách chi tiết. Kết quả nhằm hiểu sâu và diễn giải, không nhằm khái quát thống kê; khác với 'tình huống' dùng làm ví dụ trong dạy học.
- literature review
tổng quan nghiên cứuPhần hoặc công trình đọc, so sánh và đánh giá các nghiên cứu đã có về một chủ đề, nhằm chỉ ra điều đã biết, chỗ còn mâu thuẫn và khoảng trống để đặt câu hỏi nghiên cứu. Khác tổng quan hệ thống, nó không buộc phải ghi quy trình tìm kiếm tái lập được.
- meta-analysis
phân tích gộpChấp nhậnKĩ thuật thống kê gộp kết quả định lượng của nhiều nghiên cứu độc lập cùng trả lời một câu hỏi thành một ước lượng chung, thường là cỡ ảnh hưởng trung bình. Nó chỉ gộp được các nghiên cứu đo tương đương nhau, còn tổng quan hệ thống thì không buộc phải gộp số liệu.
- mixed methods research
phương pháp nghiên cứu hỗn hợpCách tiếp cận trong đó một nghiên cứu (hoặc một chuỗi nghiên cứu nối tiếp) thu thập và phân tích cả dữ liệu định lượng lẫn định tính, và chủ đích kết hợp hai mạch kết quả để trả lời câu hỏi nghiên cứu đầy đủ hơn so với dùng riêng từng loại. Các thiết kế thường gặp: song song hội tụ, giải thích tuần tự, khám phá tuần tự, lồng ghép.
- post-test
bài kiểm tra sau thực nghiệmLần đo kết quả của người tham gia được thực hiện sau khi biện pháp tác động hoặc chương trình kết thúc, để đối chiếu với lần đo trước tác động và xem có thay đổi hay không. Khác bài kiểm tra cuối kì thông thường, bài này dùng công cụ trùng hoặc tương đương với bài đo ban đầu để so sánh được.
- pre-test
bài kiểm tra trướcBài kiểm tra hay phép đo thực hiện trước khi áp dụng can thiệp (bài dạy, chương trình, tập huấn) để biết mức xuất phát của người tham gia, so sánh sự tương đương giữa các nhóm và làm mốc đối chiếu với post-test. Khác pilot study ở chỗ điểm của pre-test là dữ liệu chính thức của nghiên cứu.
- research design
thiết kế nghiên cứuKế hoạch tổng thể cho biết nghiên cứu sẽ trả lời câu hỏi bằng loại dữ liệu nào, thu từ ai, bằng cách nào và so sánh ra sao, ví dụ thực nghiệm, khảo sát cắt ngang hay nghiên cứu trường hợp. Nó bao trùm các phương pháp thu thập và phân tích cụ thể chứ không đồng nhất với chúng.
- systematic review
tổng quan hệ thốngDạng tổng quan trong đó người viết đặt trước câu hỏi, cơ sở dữ liệu, từ khóa và tiêu chí chọn bài, rồi sàng lọc và đánh giá chất lượng từng nghiên cứu theo quy trình ghi rõ để người khác làm lại được. Điểm khác với tổng quan tài liệu thông thường là tính tái lập và việc báo cáo quy trình, thường theo PRISMA.