Thuật ngữ bắt đầu bằng P
- p-value
giá trị pXác suất, giả định giả thuyết không đúng, để thu được kết quả ít nhất cực đoan như kết quả quan sát. Giá trị p nhỏ hơn mức ý nghĩa chọn trước (α) thì bác bỏ giả thuyết không; nó không phải xác suất giả thuyết không đúng và không đo độ lớn hiệu ứng.
- paired samples t-test
kiểm định t cặpChấp nhậnKiểm định t so sánh trung bình của hai lần đo trên cùng đối tượng, hoặc của hai nhóm được ghép cặp, bằng cách phân tích hiệu số từng cặp. Dùng cho thiết kế trước-sau; khác kiểm định t mẫu độc lập ở chỗ các quan sát có quan hệ một-một.
- Pearson correlation
hệ số tương quan PearsonChỉ số r nằm trong khoảng từ -1 đến 1, đo độ mạnh và chiều của quan hệ tuyến tính giữa hai biến định lượng. Khác với hệ số Spearman vốn dùng cho thứ hạng và không đòi hỏi quan hệ tuyến tính.
- pilot study
khảo sát thửChấp nhậnLần chạy thử quy mô nhỏ, trước nghiên cứu chính, để kiểm tra tính khả thi của quy trình, công cụ hay can thiệp (thời gian làm, độ rõ của câu hỏi, độ tin cậy sơ bộ) và sửa trước khi triển khai rộng. Mục đích là kiểm tra cách làm chứ không phải kiểm chứng giả thuyết, và số liệu thường không gộp vào kết quả chính.
- population
tổng thểToàn bộ các đơn vị (người, trường học, văn bản…) có chung những đặc điểm mà nhà nghiên cứu muốn rút ra kết luận. Vì hiếm khi khảo sát được hết, nhà nghiên cứu thường chọn một mẫu từ tổng thể rồi suy rộng kết quả từ mẫu ra tổng thể.
- post-test
bài kiểm tra sau thực nghiệmLần đo kết quả của người tham gia được thực hiện sau khi biện pháp tác động hoặc chương trình kết thúc, để đối chiếu với lần đo trước tác động và xem có thay đổi hay không. Khác bài kiểm tra cuối kì thông thường, bài này dùng công cụ trùng hoặc tương đương với bài đo ban đầu để so sánh được.
- pre-test
bài kiểm tra trướcBài kiểm tra hay phép đo thực hiện trước khi áp dụng can thiệp (bài dạy, chương trình, tập huấn) để biết mức xuất phát của người tham gia, so sánh sự tương đương giữa các nhóm và làm mốc đối chiếu với post-test. Khác pilot study ở chỗ điểm của pre-test là dữ liệu chính thức của nghiên cứu.
- purposive sampling
chọn mẫu có chủ đíchCách chọn người tham gia hoặc trường hợp một cách có chủ ý theo tiêu chí gắn với câu hỏi nghiên cứu (kinh nghiệm, vị trí, bối cảnh) để có nguồn thông tin phong phú nhất; không dựa trên xác suất nên không nhằm khái quát thống kê. Khác chọn mẫu thuận tiện ở chỗ tiêu chí được đặt theo mục tiêu nghiên cứu, không theo mức dễ tiếp cận.