Thu thập dữ liệu
Data collection · 8 thuật ngữ
- convenience sampling
chọn mẫu thuận tiệnCách chọn những người tham gia dễ tiếp cận nhất vào lúc nghiên cứu (ở gần, sẵn lòng trả lời, có mặt trong nhóm mạng xã hội của nhà nghiên cứu), không dùng xác suất. Rẻ và nhanh nhưng dễ sai lệch chọn mẫu và khó khái quát; khác chọn mẫu có chủ đích ở chỗ tiêu chí chọn là sự dễ tiếp cận chứ không phải mức phù hợp với câu hỏi nghiên cứu.
- in-depth interview
phỏng vấn sâuCuộc phỏng vấn kéo dài, thường một người với một người, hỏi mở và đào sâu để hiểu kinh nghiệm, quan điểm và lí do đằng sau hành vi của người tham gia. Tên gọi nói về mục đích đi sâu chứ không quy định mức cấu trúc; có thể có cấu trúc, bán cấu trúc hoặc tự do.
- Likert scale
thang đo LikertDạng thang đo thái độ, ý kiến gồm nhiều mệnh đề; với mỗi mệnh đề người trả lời chọn một mức trên dãy bậc có thứ tự (thường 5 hoặc 7 bậc, từ “hoàn toàn không đồng ý” đến “hoàn toàn đồng ý”), rồi điểm các mệnh đề được cộng hoặc lấy trung bình thành điểm của thang đo. Một câu hỏi đơn lẻ theo khuôn này nên gọi là câu hỏi dạng Likert (Likert-type item).
- pilot study
khảo sát thửChấp nhậnLần chạy thử quy mô nhỏ, trước nghiên cứu chính, để kiểm tra tính khả thi của quy trình, công cụ hay can thiệp (thời gian làm, độ rõ của câu hỏi, độ tin cậy sơ bộ) và sửa trước khi triển khai rộng. Mục đích là kiểm tra cách làm chứ không phải kiểm chứng giả thuyết, và số liệu thường không gộp vào kết quả chính.
- purposive sampling
chọn mẫu có chủ đíchCách chọn người tham gia hoặc trường hợp một cách có chủ ý theo tiêu chí gắn với câu hỏi nghiên cứu (kinh nghiệm, vị trí, bối cảnh) để có nguồn thông tin phong phú nhất; không dựa trên xác suất nên không nhằm khái quát thống kê. Khác chọn mẫu thuận tiện ở chỗ tiêu chí được đặt theo mục tiêu nghiên cứu, không theo mức dễ tiếp cận.
- questionnaire
bảng hỏiBộ câu hỏi soạn sẵn, in hoặc trực tuyến, để người tham gia tự đọc và tự trả lời, dùng thu cùng một loại thông tin từ nhiều người. Bảng hỏi là công cụ thu dữ liệu, còn survey là cả phương pháp khảo sát (chọn mẫu, thu thập, phân tích) trong đó bảng hỏi thường được dùng.
- random sampling
chọn mẫu ngẫu nhiênCách chọn mẫu trong đó việc đơn vị nào của tổng thể lọt vào mẫu do một cơ chế ngẫu nhiên quyết định (bốc thăm, dãy số ngẫu nhiên…), không do nhà nghiên cứu tự chọn; ở dạng đơn giản nhất, mọi đơn vị có cùng xác suất được chọn. Các dạng thường gặp: chọn mẫu ngẫu nhiên đơn giản, phân tầng, theo cụm.
- semi-structured interview
phỏng vấn bán cấu trúcPhỏng vấn dựa trên một danh mục câu hỏi hoặc chủ đề chuẩn bị trước, nhưng người phỏng vấn được hỏi thêm, đổi thứ tự hay đào sâu theo câu trả lời. Nằm giữa phỏng vấn có cấu trúc (hỏi cố định) và phỏng vấn tự do.